Categories: Lễ nghiPhong tục

Tục vác kiếm thời xưa

Bản sắc không phải là điều gì quá to tát lớn lao như những mỹ từ trước nay người ta từng ca ngợi: “hiền lành, giản dị, thuần nông, yêu hòa bình, 4000 năm lịch sử…”, mà nó đơn giản bắt nguồn từ những chi tiết văn hóa nhỏ nhất, từ những thói quen thường nhật nhất. Nhưng những thói quen, lệ tục tưởng như nhỏ nhặt, rất đỗi bình thường đó tồn tại qua các thời đại – bất kể là nét văn hóa đó học từ Tàu hay do ta sáng tạo ra – thế nên chúng luôn nhất quán qua các thời kỳ triều đại trong lịch sử, thống nhất cho đại bộ phận dân chúng, đặc trưng khi so sánh tổng quan với các quốc gia khác, và chính chúng đã tạo nên nền tảng cho văn hóa Việt.

Những thói tục đó hiện hữu tản mác ở bất cứ nghi lễ, nghi thức cho đến nếp sinh hoạt thường ngày của người Việt, có thể kể đến các tục: ăn trầu, nhuộm răng đen, ngồi sập, đi (ngồi) võng… Đấy là thói quen của toàn quốc dân, ai cũng có thể sử dụng. Còn riêng với giới võ sĩ (tướng lĩnh, binh lính, người học võ…)  thì không thể không nhắc đến một thói quen lề lối: cách mang kiếm (đao). Cách mang kiếm của người Việt cũng rất nhất quán và đặc trưng – một tay cầm kiếm, vác lên vai.

Kiểu vác kiếm thời Trần
Binh lính Đàng Ngoài vác kiếm.
Võ quan Lê Trịnh vác kiếm cùng bộ trang phục thường nhật,
Tranh vẽ lính hầu thời Lê Trịnh vác kiếm trong tranh của người phương Tây.
Cách cầm kiếm qua các thời đại, luôn nhất quán, gần như không có sự đổi khác.

Có thể nói rằng, trong quá khứ, nếu bạn bắt gặp một toán võ sĩ đều nhất loạt có cách mang kiếm như vậy, thì có thể khẳng định họ là người Việt Nam.

So sánh cách cầm kiếm của người Việt (Đàng Trong) với người Nhật trong bộ tranh Shuin-sen Kochi toko zukan.
So sánh cách cầm kiếm đặc trưng của võ sĩ các nước phương Đông: vác kiếm (Việt), đeo một bên hông – số lượng kiếm mang theo thường từ một đến ba thanh (Nhật), đeo bên nách (Hàn), cầm theo tay (Trung).

Tất nhiên, đó chỉ là cách cầm vũ khí phổ biến và mang tính đặc trưng, tạo nên hình ảnh riêng biệt cho giới võ sĩ Việt, các cách thức mang kiếm khác như đeo hông, đeo sau lưng cũng không phải không có. Nhưng thường chỉ trong trường hợp họ mang theo nhiều đồ cụ hơn một thanh kiếm hay đao.

Khi mang theo nhiều hơn một thanh kiếm, người Việt có thể dắt kiếm sau lưng hoặc bên hông.

Nhắc đến cách cầm đao kiếm kiếm, còn phải nói đến cách cầm binh khí đứng hầu, cũng rất đặc trưng riêng biệt: một tay cầm binh khí dọc theo thân (tựa như bồng súng), một tay khum lại để trước ngực hoặc lên thân binh khí.

Cách cầm kiếm hầu.
Đại Việt Cổ Phong

Hãy bắt đầu chuyến hành trình khám phá nền văn hóa cổ xưa của Việt Nam, khám phá những nét tương đồng cũng như những mối quan hệ của nó với các nền văn hóa đẹp đề khác trên thế giới, đồng thời biết nhiều hơn cho những di sản cổ xưa và những giá trị phong phú mà nó mang lại.

Recent Posts

Nam giới nhà nguyễn thời xưa phối đồ như thế nào?

Giới thiệu về trang phục nhà Nguyễn Trong thời kỳ Nguyễn, trang phục nam giới…

2 years ago

Bộ tranh tổng hợp y phục truyền thống của phụ nữ Việt Nam thời nhà Nguyễn (1802 – 1945)

Tranh phân loại các hình thức y phục thịnh hành ở miền bắc - nam,…

2 years ago

Tư liệu quý về trang phục – đồ dùng thời Hậu Lê qua tranh vẽ cổ

Hai bức tranh cổ tại làng Cam Đà được vẽ vào thời Hậu Lê (1428-1789)…

2 years ago

Hình thái kiến trúc một cột ở Chùa Dạm

Như đã nói ở bài trước, năm 1021 là thời điểm sớm nhất được ghi…

2 years ago

Lịch sử các loại hình kiến trúc gỗ một cột ở Đông Á

Chúng ta đã biết rằng cột đá chùa Dạm ở tại phía đông tầng nền…

2 years ago

Trang phục Vua quan thời nhà Đinh – Tiền Lê

Tại sao hình ảnh trang phục thời nhà Đinh lại hiếm? Thời kỳ triều đại…

2 years ago

This website uses cookies.